Bốn điều then chốt chắc chắn không thể chối cãi của Tứ Diệu Đế

Bốn điều then chốt chắc chắn không thể chối cãi của Tứ Diệu Đế

Bốn điều then chốt của Tứ Diệu Đế này chính là chân lý cao cả, là trải nghiệm giác ngộ. Đây cũng chính là bài kinh đầu tiên mà Đức Phật giáo hóa chúng sanh.

Tứ Đế hay Tứ Diệu Đế phiên âm từ tiếng Phạn là “Catvàry àryasatyàni”, tiếng Pàli là “Cattàri ariya-saccàni”. Àrya là Diệu. Diệu nghĩa là cao quý, mầu nhiệm, tuyệt vời. Satya là Đế. Đế nghĩa là sự thật, là chân lý, là vững chắc.

Tứ Diệu Đế còn gọi là Tứ Chân Đế hay Tứ Thánh Đế, là bốn chân lý cao cả, là nội dung trải nghiệm giác ngộ của Đức Phật Thích Ca, là bài kinh đầu tiên Đức Phật giáo hoá chúng sanh nên được gọi là kinh Chuyển Pháp Luân.

Trong tư tưởng Phật giáo, Tứ Diệu Đế là giáo lý căn bản là phương pháp tu tập gồm đủ hai phương diện lý thuyết và thực hành dành cho người muốn hành trì để tự cứu mình thoát khỏi biển khổ ở đời hiện tại và tương lai.

Bốn điều chắc thật không ai chối cải được của Tứ Diệu Đế là:

1) Khổ đế (Dukkha Ariyasacca).

Ý nghĩa Bông hồng cài áo trong mùa báo hiếu
Chùa Hải Đức: Kiến trúc độc đáo cùng câu chuyện kỳ lạ về người cha tiền kiếp
Phật dạy: 4 nỗi khổ lớn nhất của đời người, vượt qua được thì mới mong hậu vận an nhàn, hạnh phúc

2) Tập đế (Samudaya Ariyasacca).

3) Diệt đế (Nirodha Ariyasacca).

4) Đạo đế (Magga Ariyasacca).

Khởi đầu bài kinh, Đức Phật đã thuyết về hai điều cực đoan đại ý như sau:

Phật nói Tứ Diệu Đế
Phật nói Tứ Diệu Đế (Ảnh minh họa).

Này các thầy Tỳ Kheo.

Có 2 cực đoan mà bậc xuất gia phải tránh.

Thượng tọa Thích Nhật Từ: 'Cúng dường như ở chùa Ba Vàng là không phù hợp'
Những lời Phật dạy về chữ hiếu, con cái nhớ khắc cốt ghi tâm
Nhà có 4 thứ này là dấu hiệu của phúc - đức - lộc - phát, càng ở càng giàu

– Cực đoan thứ nhất là chìm đắm say mê trong dục lạc. Đó là thấp hèn, phàm tục và vô ích, không xứng thánh hạnh, không thiệt lợi đạo

– Cực đoan thứ hai là theo lối tu ép xác khắc khổ. Đó là điều gây khổ sở và vô ích vì nó che mờ tâm trí không mở cửa trí huệ. Các thầy hãy từ bỏ hai cực đoan ấy.

Này các Tỳ Kheo, Như Lai đã tìm ra con đường ở giữa hai cực đoan ấy, tức là không thiên bên nào quá đáng, Như Lai đã áp dụng con đường trung đạo này để phát triển nhãn quan, sự hiểu biết phân minh tiến đến sự an tịnh đưa đến trí huệ giác ngộ và Niết Bàn hay con đường dứt khổ

Trong các vật, vật gì không tướng

Ngoài ra khi thuyết giảng về Tứ Diệu Đế, Đức Phật đưa ra bốn điều then chốt đó là:

“- Này các Tỳ Kheo, đây chính là Khổ thánh đế: Sinh là khổ, bệnh là khổ, già là khổ, chết là khổ, oán ghét gặp nhau là khổ, thân ái biệt ly là khổ, cầu không được là khổ, tóm lại chấp thủ năm uẩn là khổ.”

“- Này các Tỳ Kheo, đây chính là Tập khổ thánh đế. Chính là ái đưa đến hữu, tương ứng với hỷ và tham, tìm cầu hoan lạc chỗ này chỗ kia, chính là dục ái, sinh ái, vô sinh ái.”

Khái niệm “địa ngục” trong một số kinh sách Phật giáo
Ý nghĩa chắp tay trong nghi thức Phật giáo
Phước đức có bị hết hay không? Biết câu trả lời ta càng choáng váng về những việc mình đã làm

“- Này các Tỳ Kheo, đây chính là Diệt khổ thánh đế. Chính là sự diệt tận, vô dục, từ bỏ xả ly, giải thoát, tự tại đối với các ái.”

“- Này các Tỳ Kheo, đây chính là Đạo diệt khổ thánh đế, đưa đến diệt khổ, chính là con đườngthánh tám ngành: Chính kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định.”

Không thể đạt được chân lý của Tứ Diệu Đế mà không hành trì

Tứ Diệu Đế là một học thuyết bao gồm cả hai mặt giáo lý và thực hành. Muốn diệt tận gốc khổ đau để đạt được trạng thái an lạc thì hành giả phải tự mình hiểu rõ ý nghĩa của Tứ Đế, tiếp theo là phải nỗ lực hành trì.

Hiểu được bốn điều then chốt của Tứ Diệu Đế này, quý vị lấy đó làm nền tảng để tu học mới mong chuyển được bánh xe pháp. Quý vị nên hiểu kỹ về Tứ đế này để không bị nhầm lẫn, tránh các thế lực lợi dụng Phật Pháp làm hại chúng ta.

Nam Mô A Di Đà Phật!

Xem thêm:

Nền tảng giáo lý cốt trọng yếu Tứ Diệu Đế được Đức Phật chứng ngộ như thế nào?

Thích Nữ Hằng Như

Bình Luận

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *